Roodborstjes in de winter: deze onmisbare schoonmaakbeurt vóór januari zodat ze blijven

Een roodborstje op de rugleuning van de tuinbank en meteen is de winter minder grijs. Maar het blijft alleen als zijn leefhoek fris ruikt en veilig voelt. Die verwaarloosde waterschaal blijkt verrassend beslissend.

Voor wie de vogel tot in februari wil horen zingen, komt de schoonmaakbeurt vóór januari op de eerste plaats. Het klinkt banaal, toch bepaalt dit detail of het beestje blijft of verder vliegt. En ja, het kost minder dan vijf minuten.

Roodborstjes in de winter: schoon water eerst, voer pas daarna

Onder ijsvlokken stapelt zich snel bacterieslib in een waterschaal. Roodborstjes drinken amper twee slokjes, maar besmet water sloopt hun weerstand. Daarom adviseert Vogelbescherming al jaren om voor de jaarwisseling elke schaal met warm water en een drup azijn uit te spoelen.

Opmerkelijk genoeg tonen tellingen van 2025 dat tuinen met dagelijks ververst water 38 % meer bezoek kregen. Geen mysterie dus, enkel hygiëne. Voer strooien zonder dit klusje is als koken in een vuile pan, klinkt logisch toch!

Het stille gevaar van natte rijst in de schaal

Veel mensen gooien broodkruim of rijst in het water “om niks te verspillen”. Dat zwelt, fermenteert en trekt schimmel aan. Een roodborst ziet het verschil niet en wordt ziek, simpel zat.

Een oud koffiefilter op de bodem werkt beter: het vangt kruimels en je tilt ’t er in één beweging uit. Handig, goedkoop, en vooral schoner. Vergeet ‘t filter na Nieuwjaar niet te wisselen, anders sla je alsnog de plank mis.

Beschutting bouwen met het snoeiafval dat nu toch rondslingert

Decemberstormen blazen takken los. Gooi ze niet weg! Schik ze onder de liguster tot een losse iglo. Zo ontstaat een droge hoek waar één enkel roodborstje zijn territorium bewaakt.

Onderzoekers uit Wageningen merkten vorige winter dat zulke takkenhopen de gevoelstemperatuur binnenin tot 4 °C hoger houden. Dat scheelt, zeker tijdens een vorstnacht waarbij elke calorie telt.

Extra voeding zonder valkuilen

Vetbollen, oké, maar kiep geen grote silo vol zaad. Eén besmeurde bol kraakt binnen twee weken en besmet de rest. Beter iedere ochtend een verse portie, klein maar fijn.

Rode bessen uit de diepvries werken top. Even ontdooien, mengen met havermout en klaar is de buffet. De kleur trekt de vogel, de vezels houden hem warm. Snel, simpel, en geen kruimels die muizen lokken.

Snel onderhoud, grote winst voor biodiversiteit

Een schone schaal en een takkeniglo lijken peanuts. Toch ontstaat er zo een microklimaat dat ook winterkoninkjes en muzen aantrekt. Meer soorten, minder plagen, want diversiteit balanceert de tuin.

Gemeenten als Eindhoven promoten daarom sinds 2026 de “December-check” in buurttuinen. Bewoners tikken op een app wanneer ze water ververst hebben, wat een leuke competitie ontketent. Resultaat: minder dode vogels, meer zang in de ochtend.

De routine die blijft plakken

Hang de afwasborstel simpelweg naast de buitenkraan. Elke keer dat je het hondje uitlaat, zie je ‘m en denk je aan die schaal. Die visuele trigger werkt, psychologie bevestigt het.

En als het water bevriest? Giet ‘s ochtends een straal lauw water in de schaal. Het ijs barst, de bacteriën verdwijnen. Zo houd je het spelletje vol tot de eerste voorjaarskrokus.

Alles draait om timing: voor januari of nooit

Wacht je tot mid-winter, dan zijn de sterkste vogels al elders voedsel gaan zoeken. De rest is verzwakt en komt niet meer terug, hoe luxe het buffet ook is. Dus maak die schaal dit weekend schoon, klaar.

Zo simpel, zo doeltreffend. Eén kleine routine en het roodborstje fluit straks weer boven de verse sneeuw — het mooiste wintergeluid dat er is.

Margo Reuten

Margo Reuten ist die Seele des Blogs. Als echte Münchnerin mit einem Händchen für die feinen italienischen Aromen, teilt sie ihre Liebe zur perfekten Pizza und zur bayerischen Gastlichkeit. Lena weiß, wie man herzhafte Tradition und mediterrane Leichtigkeit harmonisch verbindet. Sie gibt hier die besten Tipps, neue Kreationen und alles über unsere Spezialitäten.